Tężyczka bywa mylona z nerwicą. Te objawy powinny zwrócić uwagę

Nerwica czy tężyczka?

Ataki paniki, kłopoty ze snem, uczucie „guli” w gardle, duszność, niemożność pełnego nabrania powietrza, kołatanie serca, nadpobudliwość, nadmierne zmęczenie, ból i skurcze mięśni (uczucie ich tężenia, zastygania). Jeśli choć niektóre z powyższych objawów wydają ci się znajome, a żaden lekarz, do którego się zwracałaś, nie potrafi wskazać przyczyny twoich kłopotów, być może jest nią właśnie tężyczka. Oczywiście możliwe jest również, że takie „figle” płata ci twoja psychika, jednak byłoby dobrze najpierw sprawdzić, czy nie cierpisz na jedną z postaci tej dość tajemniczej choroby. Podpowiemy ci, co zrobić, by ją wykryć, a potem skutecznie leczyć.

Objawy i rodzaje tężyczki

Ta dolegliwość występuje w dwóch wariantach – warto wiedzieć, czym się one różnią.

• TĘŻYCZKA UTAJONA (spazmofilia) – znacznie częstsza. Ma zwykle łagodny przebieg, a może ją wywołać np. silny lub długotrwały stres, który zwiększa zapotrzebowanie organizmu na magnez. To właśnie objawy tej postaci tężyczki mogą przypominać nerwicę. Są one na tyle dokuczliwe i utrzymują się miesiącami, że skłaniają do szukania pomocy u lekarzy różnych specjalności: kardiologa, gastroenterologa czy endokrynologa. Tymczasem właściwy adres w takiej sytuacji to gabinet neurologa.
• TĘŻYCZKA JAWNA. Związana jest z niedoborem wapnia. Objawy są bardzo typowe – napad zaczyna się od drętwienia (mrowienia) opuszek palców dłoni, a czasem także stóp oraz okolic ust. Następnie pojawiają się skurcze całych stóp i dłoni. Charakterystyczny dla tężyczki jest specyficzny przykurcz palców – tzw. ręka położnika – zgięcie wszystkich stawów 4. i 5. palca przy jednoczesnym wyproście kciuka, palca wskazującego i środkowego. Potem skurcze mięśni mogą objąć także klatkę piersiową i twarz, a nawet krtań – jest to niebezpieczne, dlatego gdy czujesz, że zaczynają się problemy z nabraniem powietrza, wezwij karetkę pogotowia!

Jak wykryć tężyczkę utajoną? 

Wstępne potwierdzenie diagnozy może się odbyć już podczas wizyty u neurologa, ale zwykle konieczne są szczegółowe badania, z których najważniejsze to:

• oznaczenie poziomu wapnia i wapnia zjonizowanego, magnezu, potasu i witaminy D we krwi;
• sprawdzenie poziomu wydalania wapnia i magnezu z moczem;
• próba tężyczkowa – test oceniający obecność nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej. Wynik dodatni potwierdza diagnozę w 100 proc.;
• EKG i EEG – zapis czynności elektrycznej mięśnia sercowego i mózgu.

O ile w postaci jawnej zawsze występuje niedobór wapnia, to w utajonej stężenie tego składnika we krwi zwykle jest prawidłowe. Obniżony za to może być poziom magnezu.

Co zrobić po diagnozie?

W przypadku postaci jawnej niezbędna jest opieka lekarska, czasem nawet krótki pobyt w szpitalu w celu uzupełnienia niedoborów składników mineralnych. Jeśli chodzi o postać ukrytą, samodzielnie mamy do zrobienia znacznie więcej.

• Suplementacja wapnia, magnezu, czasem potasu lub witaminy D – efekty zauważalne są po kilku tygodniach. Ważna jest również dieta bogata w te składniki – warto jeść więcej orzechów, nasion, zielonych warzyw, roślin strączkowych i bananów.
• Unikanie czynników wyzwalających (przemęczenia, kawy i alkoholu).
• Techniki oddechowe i relaksacyjne. Pomagają ograniczyć epizody wywołane hiperwentylacją.
• Regularny, umiarkowany ruch. Polecane są spacery oraz ćwiczenia na osiedlowej siłowni lub w domu, które wspierają układ nerwowy.

Kto choruje na tężyczkę najczęściej?

Tężyczka utajona diagnozowana jest u wielu aktywnych kobiet z nadmiarem obowiązków, które stale poddawane są dużemu napięciu nerwowemu. Czasem przyczynia się do niej także uboga w składniki mineralne dieta, np. odchudzająca. Chorują również osoby (w różnym wieku), którym zdarzają się epizody lękowe, np. napady paniki, gdyż hiperwentylacja, czyli zbyt szybkie i płytkie oddychanie w takich chwilach, może wywołać napad tężyczki nawet przy prawidłowych wynikach podstawowych badań.

Przyczyny zachorowań na postać jawną to: niedoczynność przytarczyc, zaburzenia wchłaniania jelitowego, niedobór witaminy D lub niewydolność nerek. Sprzyja jej również stosowanie leków moczopędnych, przeciwpadaczkowych i inhibitorów pompy protonowej (preparatów stosowanych przy zgadze czy refluksie).