Zanim nadejdzie ostatnia miesiączka w życiu, możesz przeżywać trudne chwile. Albo... przejść ten czas lekko.
I używaj nici (ale nie do szycia) Brzmi zaskakująco, ale związek między zębami a menopauzą jest całkiem poważny. Kiedy spada poziom estrogenów, dziąsła stają się bardziej podatne na stany zapalne. A przewlekłe zapalenie przyzębia to nie tylko problem w jamie ustnej. Naukowcy twierdzą, że bakterie z chorych dziąseł przedostają się do krwiobiegu i nasilają ogólnoustrojowy stan zapalny, który z kolei uderza w serce i naczynia. Estrogen przez lata je chronił. Kiedy go ubywa, każde źródło zapalenia ma większe znaczenie. Dwa razy do roku odwiedzaj stomatologa, codziennie używaj nitki dentystycznej.
Nie po to, żeby było ładnie. Każdy kolor warzyw i owoców to inny zestaw związków roślinnych, które działają na organizm inaczej. Fiolet i czerwień to antocyjany, które chronią naczynia. Pomarańcz i żółć to karotenoidy wspierające skórę i odporność. Zieleń dostarcza magnezu i folianów. Im bardziej różnorodna dieta, tym sprawniej pracuje mikrobiom jelitowy. A to ma bezpośredni związek z hormonami. Codziennie dbaj, by przynajmniej trzy kolory znalazły się na talerzu.
W jelitach żyje zespół bakterii zwany estrobolomem. To one decydują o tym, ile estrogenów zostaje w obiegu, a ile jest wydalanych. Kiedy mikrobiom jest zaburzony, gospodarka estrogenowa też szwankuje. Kiszonki, jogurt naturalny, kefir, cykoria, czosnek, por, gotowana i ostudzona kasza. To codzienne jedzenie, które napędza estrobolom. Efekty nie pojawiają się z dnia na dzień, ale po 6-8 tygodniach regularnego stosowania mikrobiom zaczyna działać inaczej, znacznie lepiej.
Kości budują się do około 30. roku życia. Potem wszystko zależy od tego, jak bardzo je obciążasz. Estrogen hamował ich rozpad. Kiedy go ubywa, ten proces przyspiesza. Jedynym skutecznym sygnałem dla kości, żeby pozostawały gęste, jest obciążenie mechaniczne. Chodzenie nie wystarczy. Potrzebny jest trening oporowy: hantle, kettlebell, ćwiczenia z własnym ciężarem ciała z oporem. Wystarczą dwa razy w tygodniu po 30 minut. Jeśli zaczniesz przed menopauzą, przejdziesz ją znacznie lżej.
To nie jest porada w stylu „Jak się dobrze czuć”. Chodzi o fizjologię. Przewlekły stres społeczny, relacje, w których ciągle dajesz i nic nie dostajesz, podnoszą poziom kortyzolu. A kortyzol i progesteron konkurują o ten sam tzw. prekursor hormonalny. Kiedy kortyzol wygrywa, progesteron spada. A to właśnie niedobór progesteronu odpowiada za bezsenność, drażliwość i wahania nastroju w perimenopauzie. Śmiech, poczucie bliskości i bezpieczeństwo w relacjach działają ochronnie na gospodarkę hormonalną.
Pięć minut z kawą bez telefonu. Kwadrans z książką. Spacer bez celu. Cokolwiek, co daje przyjemność i jest tylko twoje. Ten nawyk to nie luksus, to regulacja układu nerwowego. Kobiety w perimenopauzie, które mają wysoki poziom stresu przewlekłego, przechodzą menopauzę trudniej. Silniejsze uderzenia gorąca, gorszy sen, większa drażliwość. Codzienne małe przyjemności obniżają reaktywność osi stresowej. Im wcześniej ten nawyk wejdzie w krew, tym lepiej.
Mózg, który regularnie dostaje nowe zadania, lepiej radzi sobie ze zmianami hormonalnymi. Mgła mózgowa w perimenopauzie to jeden z najczęstszych i najmniej spodziewanych objawów. Kłopoty z koncentracją, zapominanie słów, poczucie, że myśli się wolniej. Estrogen wpływa na plastyczność mózgu i szybkość połączeń nerwowych. Kiedy jego poziom spada, mózg potrzebuje innych bodźców. To może być cokolwiek, byle nowe.
Dr n. med. Jacek Tulimowski - ginekolog-położnik,redaktor naczelny pisma„Nowy Gabinet Ginekologiczny”,Tulimowski & Sterlińska Gabinety
