Szantaż emocjonalny – jak rozpoznać, że ktoś gra i manipuluje twoimi uczuciami?
Szantaż emocjonalny to technika manipulowania uczuciami drugiej osoby tak, by osiągnąć jakiś ważny dla siebie cel.
Fot. 123RF

Szantaż emocjonalny – jak rozpoznać, że ktoś gra i manipuluje twoimi uczuciami?

Szantaż emocjonalny to jedna z najbardziej skutecznych technik manipulacji. Polega na wywołaniu w kimś lęku lub wpędzeniu go w poczucie winy. Tym „kimś” prawie zawsze jest osoba bliska: partner, dziecko, rodzic, przyjaciółka...

Szantaż emocjonalny – na czym polega?

136424491_m
Szantaż emocjonalny polega na sterowaniu naszymi uczuciami.
123RF

Szantaż emocjonalny to jedna z najbardziej skutecznych technik manipulacji. Polega na wywołaniu w kimś lęku lub wpędzeniu go w poczucie winy. Tym „kimś” prawie zawsze jest osoba bliska: partner, dziecko, rodzic, przyjaciółka...

Zwykle nie zdajemy sobie sprawy z tego, że jesteśmy ofiarami szantażu. Gdy dochodzi do konfliktu, wydaje nam się, że to nasza wina. Nie potrafimy dostrzec, że za zachowaniem szantażysty nie kryje się miłość i troska, ale potrzeba kierowania naszym życiem albo chęć wymuszenia czegoś na nas.

4 strategie emocjonalnego szantażysty

  1. Najłatwiej poznać szantażystę, określanego przez specjalistów jako typ „prokurator”. To osoba, która grozi, np. : „Jeśli spotkasz się z siostrą, możesz zapomnieć o naszym wspólnym weekendzie”, straszy: „Wyjdź, a więcej mnie nie zobaczysz” lub karze – zwykle milczeniem (ciche dni to jego oręż).
  2. „Biczownik” czyni ofiarę odpowiedzialną za swoje problemy. To przez nią jest smutny, zły, nieszczęśliwy. Mówi np. „Jeśli spotkasz się z siostrą, będzie mi strasznie przykro” albo „Gdybyś naprawdę mnie kochała, zostałabyś dziś w domu”.
  3. Szantażysta – „kusiciel” obiecuje nagrody. Mogą to być zarówno dobra materialne, jak i emocjonalne (np. „Odwołaj spotkanie z siostrą, a spędzimy cudowny wieczór”). Obietnicy oczywiście nie dotrzymuje, bo przecież cel już osiągnął: podporządkował sobie ofiarę.
  4. Typ „cierpiętnik” to mistrz wpędzania w poczucie winy. Jest bardzo zaabsorbowany swoim zdrowiem i samopoczuciem, a zadaniem jego ofiary jest odgadnięcie, co mu dolega. Sam tego nie powie, a pytany, odpowiada: „Daj mi spokój”, „A jak myślisz?”. Wzdycha, jęczy, patrzy znacząco albo trzyma się za serce. W ten sposób zmusza swoją ofiarę, by stale się o niego troszczyła.

Jak radzić sobie z szantażem emocjonalnym?

Na szantaż emocjonalny najbardziej narażone są osoby o niskiej samoocenie, mające dużą potrzebę akceptacji, mało asertywne. Dlatego najlepszą obroną przed nim jest dbanie o poczucie własnej wartości.

Jeśli ktoś z twoich bliskich stosuje szantaż emocjonalny, powiedz wprost, że nie zgadzasz się na takie traktowanie. Nie będzie łatwo, bo szantażysta będzie się uciekał do znanych sobie (a teraz już i tobie) technik manipulacji. Mów o faktach, nie interpretuj ich. Zaproponuj wizytę u psychologa. Poszukaj sojuszników w rodzinie i wśród przyjaciół. Mając wsparcie, poczujesz się silniejsza i odważniejsza.

 

Czytaj więcej