Dziwne objawy mogą pojawić się już po 35. roku życia. Oto sygnały, których prawdopodobnie nie kojarzysz z wahaniami hormonów.
Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety. Tak określany jest także czas, gdy w organizmie zachodzą poważne zmiany związane z ustaniem pracy jajników. Towarzyszą temu tzw. objawy wypadowe: uderzenia gorąca, nocne poty, wahania nastroju. Są jednak objawy zwiastujące nadejście menopauzy, które wydają się kompletnie niepowiązane z hormonami. Spowodowane są z perimenopauzą. To okres poprzedzający ostatnią miesiączkę, może trwać nawet 10-15 lat. W tym czasie hormonalna huśtawka powoduje naprawdę zaskakujące objawy.
Zgrzytanie zębami w nocy nasila się wraz ze spadkiem estrogenów. Hormony wpływają na napięcie mięśni żuchwy i przewodzenie nerwowe. Bruksizm prowadzi do ścierania szkliwa, pęknięć zębów i problemów ze stawem skroniowo-żuchwowym.
Co robić? Zgłoś się do dentysty po szynę relaksacyjną, którą zakłada się na noc. Przed snem wykonuj ćwiczenia rozluźniające szczękę: delikatnie otwieraj i zamykaj usta, masuj mięśnie żwaczy.
Spadek estrogenów zaburza układ autonomiczny, który kontroluje rytm serca. Ciśnienie krwi też się zmienia.
Co robić? Jeśli kołatanie trwa dłużej niż kilka minut, pojawia się ból w klatce piersiowej lub duszność, natychmiast idź do lekarza. Wykonaj EKG i holter, by wykluczyć arytmię. W łagodnych przypadkach pomaga magnez, potas i witaminy z grupy B.
To parestezje, zaburzenia czucia. Estrogeny wpływają na przewodzenie nerwowe i produkcję kolagenu w tkankach. Ich spadek może powodować ucisk nerwów, szczególnie w kanale nadgarstka.
Co robić? Wyklucz inne przyczyny: cukrzycę, niedobory wit. B12 i D, problemy z tarczycą, anemię. Noś luźne ubrania, masuj dłonie.
Wahania estrogenów wpływają na układ trawienny i poziom serotoniny w mózgu. To może wywoływać nudności.
Co robić? Jedz małe posiłki co 2-3 godziny, unikaj długich przerw między jedzeniem. Rano, jeszcze w łóżku, zjedz kilka krakersów lub banana. Pomaga świeży imbir w herbacie.
Estrogeny przedłużają fazę wzrostu włosa, a ich spadek skraca ten cykl. Jednocześnie rośnie względny poziom androgenów, co osłabia mieszki.
Co robić? Zbadaj ferrytynę (optymalne 70-90 ng/ml), TSH, wit. D i cynk. Niedobory potęgują wypadanie. Jedz 80-100 g białka dziennie. Suplementuj biotynę (5000 mcg).
To hormonalny trądzik. Gdy estrogeny spadają, androgeny pobudzają gruczoły łojowe do nadprodukcji sebum.
Co robić? Umów się do dermatologa, być może zaleci leki z retinolem. Suplementuj cynk (15 mg) i omega-3. Ogranicz cukier i nabiał – nasilają stany zapalne. Stosuj kosmetyki niekomedogenne.
Estrogeny pobudzają produkcję kwasu hialuronowego, ceramidów i kolagenu. Ich brak oznacza utratę nawilżenia.
Co robić? Pij 2 l wody dziennie. Stosuj kremy z ceramidami i kwasem hialuronowym. Suplementuj omega-3 (2000 mg EPA+DHA).
Weszłaś do pokoju i zapomniałaś po co. Nie możesz przypomnieć sobie imienia znajomej. To tzw. brain fog, czyli mgła mózgowa. Spadek estrogenów zaburza funkcje poznawcze, pamięć i koncentrację.
Jeśli mgła mózgowa nasila się mimo zmian w stylu życia, skonsultuj się z neurologiem. Wczesna diagnoza zaburzeń kognitywnych ma kluczowe znaczenie.
FSH i estradiol
FSH powyżej 25-30 mIU/ml sugeruje perimenopauzę. Tak samo estradiol poniżej 30 pg/ml. Ale hormony wahają się z dnia na dzień, więc jedno badanie nie wystarczy.
AMH (hormon antymüllerowski)
Pokazuje rezerwę jajnikową. (Niski AMH (<1 ng/ml) oznacza zbliżającą się menopauzę.
TSH i przeciwciała tarczycowe
Problemy z tarczycą dają objawy identyczne jak te spowodowane menopauzą. TSH powinno być 0,5-2,5 mIU/l. Zbadaj także przeciwciała anty-TPO.
Ferrytyna
Niedobór żelaza potęguje zmęczenie i wypadanie włosów. Optymalne stężenie ferrytyny to 70-90 ng/ml.
Witamina D
Powinna wynosić 40-60 ng/ ml. Jej niedobór nasila depresję, osłabia kości i mięśnie.
Glukoza na czczo i HbA1c
Menopauza zwiększa ryzyko insulinooporności. HbA1c powinno być <5,7%.
dr n. med. JACEK TULIMOWSKI ginekolog, położnik, ultrasonolog Tulimowski & Sterlińska Gabinety
