Drewniane powierzchnie w domu. Jak o nie dbać, żeby pięknie wyglądały i służyły przez lata?

Wilgoć: największy wróg drewna

Drewno nie lubi nadmiaru wody. Pod wpływem wilgoci może pęcznieć, odkształcać się, ciemnieć, a nawet pękać. Szczególnie narażone są blaty kuchenne, okolice zlewu, zmywarki oraz miejsca łączeń. Rozlane płyny należy wycierać od razu. Dotyczy to zwłaszcza napojów i potraw, które mogą zostawić trwałe plamy, np. czerwonego wina, kawy, barszczu, herbaty, soków owocowych czy tłuszczu. Nie warto czekać, aż same wyschną - im dłużej ciecz pozostaje na drewnie, tym większe ryzyko przebarwień.

W kuchni trzeba regularnie sprawdzać, czy połączenie blatu ze zlewem jest dobrze zabezpieczone silikonem. Jeśli silikon popękał lub odchodzi, wilgoć może wnikać w szczeliny i powodować poważne uszkodzenia. Po każdym zmywaniu dobrze jest wytrzeć blat wokół zlewu do sucha.

Podłogi drewniane również nie powinny być myte zbyt mokrym mopem. Najlepiej używać mopa dobrze odciśniętego, lekko wilgotnego. Woda nie może stać na powierzchni ani wnikać w szczeliny między deskami czy klepkami.

Czy drewno lubi detergenty?

Do drewna nie nadają się przypadkowe środki czyszczące. Preparaty zawierające alkohol, aceton, chlor, amoniak lub wybielacze mogą odbarwiać powierzchnię i niszczyć warstwę ochronną: lakier, olej albo wosk. Lepiej unikać także mleczek czyszczących, proszków i preparatów z drobinkami ściernymi. Nawet jeśli producent określa je jako „delikatne”, mogą zmatowić drewno, porysować je i sprawić, że brud zacznie łatwiej wnikać w powierzchnię.

Najbezpieczniej używać środków przeznaczonych specjalnie do drewna - innych do powierzchni lakierowanych, innych do olejowanych. Warto też zawsze sprawdzić preparat najpierw w mało widocznym miejscu.

Jak czyścić drewniane blaty?

• Drewniany blat najlepiej przecierać miękką, lekko wilgotną ściereczką, a następnie wytrzeć go do sucha. Do codziennego mycia zwykle wystarczy ciepła woda z niewielką ilością łagodnego środka, np. płynu przeznaczonego do drewna.
• Nie należy stawiać bezpośrednio na blacie gorących garnków, patelni ani blach wyjętych z piekarnika. Wysoka temperatura może zostawić ślady, odbarwienia lub spowodować pękanie powłoki ochronnej. Zawsze warto używać podkładek.
• Blat trzeba też chronić przed ostrymi narzędziami. Krojenie chleba, warzyw czy mięsa bezpośrednio na drewnie szybko doprowadzi do rys i nacięć. Dlatego zawsze należy używać deski do krojenia.

Jak dbać o drewnianą podłogę?

• Największym zagrożeniem dla podłóg jest piasek nanoszony na butach. Działa jak papier ścierny - rysuje powierzchnię i przyspiesza jej matowienie. Warto więc położyć dobrą wycieraczkę przed drzwiami i drugą w przedpokoju. Najlepiej też zmieniać obuwie po wejściu do domu.
• Jeśli w domu jest pies, dobrze jest po spacerze wycierać mu łapy, zwłaszcza jesienią i zimą. Błoto, piasek, sól drogowa i wilgoć mogą bardzo szybko zniszczyć drewnianą posadzkę.
• Pod meble warto przykleić filcowe podkładki, szczególnie pod krzesła, fotele i stoliki, które często się przesuwa. Ciężkich mebli nie należy ciągnąć po podłodze - lepiej je podnieść albo podłożyć miękką tkaninę.

Olejowana czy lakierowana? To ma znaczenie

Sposób pielęgnacji zależy od tego, czym drewno zostało zabezpieczone.

1. Drewno lakierowane ma na powierzchni warstwę ochronną. Jest dość odporne na zabrudzenia, ale gdy lakier się zarysuje, uszkodzenie może być widoczne. Takiej powierzchni nie powinno się natłuszczać ani olejować, jeśli producent tego nie zaleca.
2. Drewno olejowane wygląda bardzo naturalnie i można je łatwiej miejscowo odnowić, ale wymaga regularnej konserwacji. Blat olejowany warto odświeżać mniej więcej co pół roku, a przy intensywnym użytkowaniu nawet częściej. Polega to zwykle na oczyszczeniu powierzchni, delikatnym przeszlifowaniu drobnoziarnistym papierem, nałożeniu cienkiej warstwy oleju i starciu nadmiaru.
3. Drewno woskowane również wymaga łagodnego traktowania. Nie lubi wysokiej temperatury, nadmiaru wody i silnych detergentów. Co pewien czas trzeba odnowić warstwę wosku.

Gdy pojawią się plamy lub rysy

Drobne zabrudzenia najlepiej usuwać od razu miękką ściereczką. Jeśli plama nie schodzi, nie wolno jej agresywnie szorować. Lepiej użyć preparatu przeznaczonego do danego rodzaju drewna.

Niewielkie rysy na powierzchniach olejowanych często można miejscowo naprawić - delikatnie przeszlifować, oczyścić i ponownie zaolejować. W przypadku drewna lakierowanego głębsze uszkodzenia bywają trudniejsze do usunięcia i czasem wymagają pomocy fachowca.